Józef Murawski –artystyczne CV |
|
Twórca ludowy z gminy Szypliszki (północna Suwalszczyzna), specjalizujący się w dziedzinie folkloru muzycznego, tanecznego i obrzędowości na obszarze kulturowego pogranicza polsko –litewskiego. |
|
Józef Murawski urodził się 13.12.1956r; mieszka od
urodzenia we wsi Postawelek w gminie Szypliszki.
Jest absolwentem technikum rolniczego im. Gen.
Ludwika Michała Paca w Dowspudzie. |
|
Pochodzi z rodziny, która od pokoleń słynęła w okolicy z dobrych śpiewaków. Śpiewali na weselach, pogrzebach, w chórach kościelnych czy teatrach wiejskich działających w ramach Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży.
Józef Murawski od dziecięcych lat
interesował się rodzimym folklorem, zbierał stare
pieśni, uczył się śpiewać i tańczyć, nie żałował
czasu na rozmowy ze starszymi ludźmi na temat
tradycji, w tym lokalnej obrzędowości. Jako działacz
młodzieżowy organizował zabawy wiejskie, kuligi,
ogniska, czasem wspólnie z harcerzami
przyjeżdżającymi latem na Suwalszczyznę. Pomagał
również organizować imprezy okolicznościowe w
Gminnym Ośrodku Kultury w Szypliszkach. Działalność kulturalna: § Od 1971r śpiewa w chórze kościelnym w Becejłach; § W 1981r był współzałożycielem zespołu ludowego „Pogranicze” wespół z ówczesną dyrektorką GOK w Szypliszkach, Waldemarą Malinowską, późniejszą redaktorką naczelną litewskiego periodyku „Aušra” w Puńsku; § W 1987r został wybrany przez zespół „Pogranicze” na kierownika zespołu; § Współorganizował rekonstrukcje lokalnych strojów ludowych. W pierwszych miesiącach 1987r zrealizowane zostały przez Barbarę Kaznowską, kustosza działu strojów ludowych warszawskiego Państwowego Muzeum Etnograficznego –badania etnokostiumologiczne na terenie gminy Szypliszki. Ich efektem są zespołowe stroje subregionalne, odtworzone jesienią 1987r. Przy pomocy Barbary Kaznowskiej zrekonstruowano w 1994r kolejny zestaw kostiumowy (dla osób młodszych o jedno pokolenie), używany przez grupę taneczną. § W 1992r zorganizował grupę taneczną w zespole „Pogranicze”; § Od 1 grudnia 1986r pracuje w GOK Szypliszki jako instruktor ds. folkloru. Po reorganizacji od 2005 r. jest jedynym pracownikiem szypliszkowskiej świetlicy gminnej. W ramach obowiązków zajmuje się nie tylko własnym zespołem, ale również organizacją imprez gminnych (festynów, dożynek, wystaw, konkursów itp.). Aktywnie pomaga również przygotowywać prawie wszystkie imprezy kulturalne Suwalskiego Powiatu Ziemskiego. § W latach 1996-98 pracował w Regionalnym Ośrodku Kultury i Sztuki w Suwałkach, w charakterze terenowego instruktora folkloru. Jego zadaniem była praca z zespołami folklorystycznymi z terenu powiatu suwalskiego (organizowanie i prowadzenie przeglądów folkloru tradycyjnego: kolęd i pastorałek, pieśni wielkopostnej itp.). Mimo likwidacji etatu w 1998r (po reformie administracyjnej) nadal jest współorganizatorem tych dorocznych przeglądów. § Od 20 lat współpracuje z Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie; m. in. dwunastokrotnie współprowadził tamtejsze Międzynarodowe Jarmarki Folkloru. § W 1997r założył Stowarzyszenie Społeczno –Kulturalne „Pogranicze” w Szypliszkach. Stowarzyszenie współorganizuje wszelkie lokalne imprezy kulturalne i społeczne, wspierając działanie zespołu „Pogranicze”; § W 1988 r. założył „Małe Pogranicze” – grupę dziecięcą, która po kilkunastu latach oddzielnej działalności połączyła się z zespołem podstawowym. § Od 1989r utrzymuje kontakty z zespołami na Litwie: z grupami polskimi oraz litewskimi. Polskim tamtejszym zespołom udziela instruktażu w doborze repertuaru autentycznego, sposobie jego poszukiwania w terenie oraz dokumentacji. Przeprowadził również szczegółowe rozpoznanie repertuarowe w rodzinach polskich tuż po drugiej stronie granicy litewskiej (w parafii Lubowo graniczącej z gminą Szypliszki). Niektóre odszukane tam pieśni zostały włączone do repertuaru zespołu „Pogranicze”. § Od 1993 r. utrzymuje regularne kontakty z zespołami i domami kultury z guberni kaliningradzkiej Rosji. Z Rejonowym Domem Kultury w Czerniachowsku [60 – tysięczne miasto, drugie co do wielkości w guberni po Kaliningradzie] z jego inicjatywy nawiązana została współpraca gminy Szypliszki i czerniachowskiego domu kultury na podstawie podpisanej wieloletniej umowy partnerskiej. § Od 1995 r. utrzymuje partnerskie kontakty z zespołami polskimi funkcjonującymi na terenie Białorusi i Łotwy. § Brał udział w badaniach etnomuzykologicznych realizowanych w roku 1986 przez ekipę Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego pod kierownictwem prof. dr hab. Sławomiry Żerańskiej –Kominek. § Był współorganizatorem badań etnochoreologicznych przeprowadzonych w latach 1992 i 1995 na terenie gminy Szypliszki przez dr Dariusza Kubinowskiego z UMCS w Lublinie. § Od szeregu lat jest organizatorem wielu spotkań i koncertów okolicznościowych (jubileuszy zespołów, festynów dorocznych itp.). § Indywidualne członkostwo w STL uzyskał 23.03.1997r. § Od 1993r pełnił funkcję wiceprezesa Oddziału Suwalskiego Stowarzyszenia Twórców Ludowych (jako przedstawiciel zespołu „Pogranicze”), zaś od 2001 r. jest tego oddziału Prezesem. § Pełni szereg odpowiedzialnych funkcji w Zarządzie Głównym STL. Od czterech kadencji jest liderem sekcji folkloru ZG STL. W latach 1993-1997 był członkiem Prezydium Zarządu Głównego STL, zaś w latach 1997-2001 wiceprezesem ZG STL. W latach 2001-2005 był Przewodniczącym Sądu Koleżeńskiego przy ZG STL. Podczas XII Zjazdu w 2005r przewodniczył jego obradom. W obecnej kadencji (od 2005 r.) jest członkiem Zarządu Głównego STL. § Od trzech kadencji jest pełnomocnikiem ZG STL do kontaktów z paralelną litewską organizacją – Związkiem Twórców Ludowych Litwy (Lietuvos Tautodailininkų Sajųnga). §
Od
dwóch
kadencji jest również członkiem Komisji Kultury przy
ZG Związku Ochotniczych Straży Pożarnych, pomagając
m. in. w realizacji ogólnopolskich przeglądów
zespołów OSP [w Związku OSP funkcjonuje ok. 800
orkiestr dętych i ok. 300 zespołów scenicznych].
§ W 1985r był współzałożycielem Ochotniczej Straży Pożarnej w swej wsi. § W latach 1984 -2007 r. pełnił funkcję sołtysa wsi Postawelek. § Od 1991r jest członkiem rady parafialnej w Becejłach. § W
latach 1990 -94 był radnym gminy Szypliszki. Był
także członkiem zarządu Rady Gminy i przewodniczącym
Komisji Kultury, Oświaty, Zdrowia i Opieki
Społecznej. Równocześnie był wiceprezesem Rady
Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Szypliszkach oraz
członkiem Rady Nadzorczej Spółdzielni Kółek
Rolniczych. Niektóre nagrody i wyróżnienia zespołu „Pogranicze” z Szypliszk: 1987- I nagroda na Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu nad Wisłą (oraz nagroda honorowa dziennikarzy redakcji „Burczybasa”); - I nagroda na Ogólnopolskim Przeglądzie Wiejskich Zespołów Artystycznych w Kielcach; 1988 - zespół otrzymuje zbiorowe członkostwo Stowarzyszenia Twórców Ludowych (jego reprezentantem w STL jest Józef Murawski); 1989 - nagroda zbiorowa im. O. Kolberga (dla zespołu „Pogranicze”); 1990-
zespół „Małe Pogranicze” zdobywa w Tarnogrodzie I
nagrodę za spektakl obrzędowy „Chodzenie z
Ewangelią”. Jednocześnie
przyznano nagrodę J. Murawskiemu za scenariusz i
reżyserię. W 1998
r.
1990 – I nagroda na XIV Festiwalu Zespołów Folklorystycznych Ziem Północnych w Gdańsku (podczas „Jarmarku Dominikańskiego”); 1991 – powtórnie I nagroda na festiwalu w Kazimierzu (fundacji Marii i Jerzego Kuncewiczów); 1992 – nagroda dla „Małego Pogranicza” na Ogólnopolskim Konkursie Pieśni i Muzyki Ludowej w Jaśle 1994 – nagroda specjalna na XXII Góralskim Karnawale w Bukowinie Tatrzańskiej; 1996 – II nagroda za widowisko „Król Herod” na XXIV Góralskim Karnawale w Bukowinie Tatrzańskiej; 1995 - Nagroda Główna „Taneczny Krąg” na Ogólnopolskim Konkursie Tradycyjnego Tańca Ludowego w Rzeszowie (w 1992r zespół zdobył II nagrodę); 2006- Nagroda Główna „Baszta” – 40 Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu nad Wisłą; wcześniej na festiwalach kazimierskich m. in. dwukrotnie pierwsze nagrody (w latach 1987 i 1991); 2007 – Nagroda Specjalna Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego za szczególne zasługi dla kulturypolskiej
Niektóre
występy festiwalowe (pozakonkursowe)
„Pogranicza”: 1988 –występ śpiewaczy w Muzeum Etnograficznym w Toruniu; - udział zespołu w VII Światowym Festiwalu Chórów Polonijnych w Koszalinie; 1989 –pierwszy wyjazd zespołu na Litwę (koncerty m. in. w Wilnie i Narodowym Skansenie Litwy w Rumšiškės koło Kowna); 1992
– udział w Międzynarodowym Festiwalu Kapel i Pieśni
Ludowej „Skamba, skamba kankliai” w Wilnie
(30’ 1993
–występy zespołu na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki
Dawnej w Starym Sączu (m. in. partnerski 1994
–występy zespołu podczas Dni Kultury Polskiej w
Kaliningradzie i Czerniachowsku 1995 –występy na Międzynarodowym Festiwalu Folklorystycznym w Kłajpedzie (Litwa); 1996 -występy zespołu na Międzynarodowym Festiwalu Folklorystycznym w Vöru w Estonii; - występy w Daugavpils (Łotwa); 1997
–udział w koncercie kolęd i pastorałek w
Studiu im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie
(organizator:
- występy „Małego Pogranicza” na Międzynarodowym
Festiwalu Dziecięcych Zespołów Folklorystycznych - prowadzenie tanecznych zajęć warsztatowych w warszawskim „Domu Tańca”; - udział w VIII Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Dawnej w Jarosławiu; 1999
– (6.V.) – 1,5 godzinny występ zespołu z
regionalnymi pieśniami i tańcami w
Filharmonii Pracy Twórczej Ministerstwa Kultury (b. klasztorze kamedułów) na Wigrach; 2001 –prowadzenie warsztatów tanecznych podczas II Taboru Domu Tańca w Chlewiskach; 2002 -udział zespołu w Europejskim Festiwalu Folklorystycznym w Rudolfstad (Niemcy); 2003 –prezentacja lokalnych tradycji żniwnych podczas Dożynek Prezydenckich w Spale; 2005 –prowadzenie warsztatów etnograficznych tańców kresowych dla zespołów polskich na Wileńszczyźnie; - prezentacja obrzędowości wielkanocnej podczas festiwalu na Łotwie (Ryga, Jelgava); - koncert ludowych pastorałek na „Bożonarodzeniowym spotkaniu polonijnym” w Kaliningradzie (Rosja); Niektóre prezentacje obrzędowych pieśni wielkopostnych i pogrzebowych: 1991
–prezentacja pieśni wielkopostnych oraz lokalnego
obrzędu wielkotygodniowego „Chodzenie z Ewangelią”
- prezentacja pieśni pogrzebowych podczas „Zaduszek”
w „Ośrodku Pogranicze: Sztuk, Kultur, Narodów” 1992 – prezentacja pieśni i obrzędowości wielkopostnej dla społeczności polskiej na terenie Litwy; 1996 – koncert pieśni wielkopostnych w kościele Zbawiciela w Warszawie; 1997 - koncert pieśni wielkopostnych w kościele Św. Krzyża w Warszawie; 2003 - koncert pieśni wielkopostnych w pokamedulskim kościele na Bielanach w Warszawie; 2006 - koncert pieśni wielkopostnych w kościele o.o. Dominikanów we Wrocławiu;
- śpiewanie pieśni wielkopostnych podczas
wystawiania dramatu liturgicznego „Ludus passionis”
przez 2007
- zespół uczestniczy w plenerowym, dwugodzinnym,
bezpośrednio transmitowanym przez TVP widowisku Zrealizowane wydawnictwa, płyty, filmy, strony www.: 1995
-reprint kantyczki „PIEŚNI NABOŻNE na święta
uroczyste podług Kościoła Świętego
Rzymskokatolickiego 1998 – śpiewnik z repertuarem zespołu „Pieśni i przyśpiewki ludowe POGRANICZA”; - Foldery jubileuszowe zespołu wydawane z okazji: 15 –lecia (1996r), 20 –lecia (2001 r.) i 25 –lecia (2006r.);
1997-
ukazanie się 9 CD w serii „Muzyka źródeł” pt.
„Suwalskie i Podlasie” (ze zbiorów Radiowego Centrum
1999- Płyta CD „Zespół Pogranicze” Polonia Records , Warszawa; 1999/2000
–wydanie
płyty CD „Jest drabina do nieba”
–pieśni nabożne na Wielki Post” [przez
wydawnictwo 1997
– realizacja filmu TVP2 inspirowanego spektaklem
obrzędowym „Chodzenie z Ewangelią” (nagrodzonego w 1997
–
TVP1 w magazynie „Swojskie klimaty” Tomasza
Koneckiego i Jana Pospieszalskiego poświęconym 1997
-15
–minutowy
film TVP1 (reż. Tadeusz Kraśko) „Kolędy Pogranicza”
o tradycjach Bożego Narodzenia w 1999
– TVP zrealizowała 15 –minutowy film „Józef z
Pogranicza” [o Józefie Murawskim] z
cyklu „Portret twórcy”; 2007-
z
inspiracji J. Murawskiego uruchomienie
zespołowej strony internetowej www.pogranicze.szypliszki.eu
2007-
reportaż TVP Białystok pt. „Tym żyje wieś”
o lokalnych obrzędach i tradycjach okresu
Niektóre
prace licencjackie i magisterskie związane
z zespołem „Pogranicze”: 1. Szymańczyk Krystyna – „Monografia Gminnego Ośrodka Kultury w Szypliszkach w latach 1978-1992”; praca magisterska obroniona w 1992r w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Olsztynie. Promotor dr Halina Wądołowska. 2. Wielgosiewicz Beata –„Być w niebie. O zespole ludowym Pogranicze z Szypliszk”; praca dyplomowa obroniona w 1996r. na Podyplomowym Studium Etnografii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Promotor prof. dr hab. Teresa Karwicka. 3. Karp Jolanta –„Folklor polski i litewski w działalności zespołów ludowych województwa suwalskiego”; praca licencjacka obroniona w 1997r na Wszechnicy Mazurskiej w Olecku. Promotor dr Wojciech Siwak. 4. Wasilewski Stanisław –„Dziedzictwo kulturowe w środowisku polskim i litewskim”; praca magisterska obroniona w 1998r na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu w Białymstoku. Promotor prof. dr hab. Jerzy Nikitorowicz 5. Nowel Małgorzata –„Słownictwo dotyczące przygotowania pokarmów na Suwalszczyźnie”; praca magisterska obroniona w 1999r na Uniwersytecie w Białymstoku. Promotor prof. dr hab. Barbara Falińska. 6.
Tylman
Grażyna
–„Wkład zespołu folklorystycznego Pogranicze
z Szypliszk w utrwaleniu tradycji kultury
regionalnej”; praca licencjacka obroniona w
2003r na Wydziale Pedagogiki Wyższej Szkole Suwalsko
7.
Salwach
Agnieszka
–„Pieśń i tradycja w życiu śpiewaków ludowych”;
praca licencjacka obroniona w 2004r w Katedrze
Etnologii i Antropologii Kulturowej
Uniwersytetu Wrocławskiego. Promotor dr Małgorzata
Michalska.
1996 –odznaka Ministra Kultury i Sztuki „Zasłużony Działacz Kultury”; 1997 –nagroda Ministra Kultury „Za zasługi w upowszechnianiu kultury ludowej”; 2001 – Srebrny Krzyż Zasługi; 2003 –Złoty medal „Za zasługi w pożarnictwie” (w 2001 medal srebrny) 2006
–medal jubileuszowy 40 Ogólnopolskiego Festiwalu
Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu
nad 2002 – Nagroda Ministra Kultury „Animator Kultury 2001”; 2006 – Doroczna
Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego w dziedzinie twórczości ludowej 2009
– Został Laureatem Nagrody
im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury
ludowej” XXXIV edycji,
2011 – Złoty Znak Związku OSP RP.
2014 – Złoty Krzyż
Zasługi. upowszechnianiu kultury ludowej (17.10) - Sesja filmowa TVP do audycji p.t. Szlakiem Kolberga” z udziałem Radzimira Dębskiego, Jacka Hałasa i Józefa Murawskiego oraz kilku śpiewaków z zespołu (29-30.10) |
|